س 2 - چند نفر مشتركاً فردى را با چند تير به قتل مىرسانند و معلوم نيست تيرها از چه كسى بوده و يكديگر را تبرئه مىكنند ، حكم چيست ؟ ج 2 - در صورتى كه اولياء مقتول در مورد يكى از اشخاص كه تيراندازى كرده ، قسامه اجراء كنند بعد از قسامه مىتوانند او را قصاص و يا ديه بگيرند و در غير اين صورت ، اگر بدانيم با تير يك نفر معيّن از بين اين اشخاص كشته شده است ، حاكم شرع قرعه مىاندازد و به نام هر كدام اصابت كرد ديه به عهده اوست ولى اگر شكّ داشته باشيم كه بوسيله تير يك نفر يا بيشتر كشته شده است ، ديه را بايد مشتركاً پرداخت نمايند . س 3 - دو نفر عمداً يا خطاءاً تيرى را به سوى فردى پرتاب نموده‌اند و آن شخص از بين رفته ، حكم اين دو صورت چيست ؟ ج 3 - اگر مشخّص باشد بوسيله تير كداميك قتل حاصل شده ، حكم قصاص يا ديه بر اوست ، ولى اگر مشخّص نباشد و ندانيم كه قتل بوسيله كداميك از اين دو حاصل شده ، در اين صورت در فرض قتل عمد قصاص نيست بلكه در ديه هم چه در قتل عمد يا خطا مسئله اختلافى است ، بعضى قائل به عدم ديه بر هر دو به صورت تنصيف مىباشند كه اين أوجه است و بهتر آن است كه تصالح نسبت به هر دو ، با ورثه مقتول صورت گيرد . والّله العالم . موارد دادن ديه از بيت المال س 1 - در مواردى كه عدم قصاص عوارض سياسى و اجتماعى داشته باشد و به نوعى حكومت بايد حضور يابد در صورت عدم تمكّن اولياء دم از دادن ديه قاتل ، آيا مىتوان آن را از بيت المال پرداخت كرد ؟ ج 1 - بستگى به نظر فقيه و حاكم شرع و ولىّ امر مسلمين دارد . س 2 - در صورت عدم تمكّن اولياء دم از پرداخت نصف ديه قاتل ، آيا اين مبلغ را دستگاه قضايى مىتواند از بيت المال پرداخت نمايد ؟ ج 2 - پرداخت ديه از بيت المال در فرض عدم امكان اولياء دم ، محلّ اشكال است .